Në Durrës jetojnë prej vitesh komunitete të ndryshme të huaja, të cilat kanë krijuar një prani të qëndrueshme në jetën ekonomike dhe sociale të qytetit. Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e tyre nuk e mësojnë gjuhën shqipe, edhe pse janë të integruar në punë dhe në përditshmëri. Kjo situatë ka krijuar një realitet interesant shumëgjuhësor, ku komunikimi shpesh ndodh përmes mënyrave alternative.
Një ndër grupet më të njohura janë peshkatarët nga Egjipti dhe Turqia, të cilët kanë ardhur në këtë qytet prej dekadash për të punuar në sektorin e peshkimit. Ata kanë krijuar një komunitet të qëndrueshëm dhe kontribuojnë ndjeshëm në ekonominë lokale. Edhe pse kanë kaluar shumë vite në Shqipëri, shumica prej tyre nuk e kanë përvetësuar gjuhën shqipe në mënyrë të plotë.
Një shembull konkret është Hasan Ebif, i cili jeton në Durrës prej rreth 20 vitesh. Ai ka ndërtuar jetën e tij në këtë qytet, por ende has vështirësi në komunikimin në shqip. Ndërkohë, djali i tij po përgatitet të marrë shtetësinë shqiptare, çka kërkon kalimin e një provimi për gjuhën dhe historinë shqiptare, duke treguar një përpjekje të brezit të ri për integrim më të thellë.
Vështirësitë në mësimin e gjuhës lidhen edhe me mungesën e kurseve të strukturuara dhe të aksesueshme për të huajt. Për më tepër, në jetën e përditshme ata arrijnë të komunikojnë përmes gjesteve, fjalëve bazë apo edhe duke përdorur gjuhë të tjera ndërmjetëse, çka ul motivimin për të mësuar shqipen në mënyrë të plotë.
Një fenomen i ngjashëm vihet re edhe tek komuniteti i pensionistëve italianë që janë vendosur në Durrës vitet e fundit. Shumë prej tyre nuk kanë interes të mësojnë shqip, pasi komunikimi u lehtësohet nga fakti që një pjesë e mirë e vendasve flasin italisht. Kjo krijon një lloj komoditeti që nuk i shtyn drejt përvetësimit të gjuhës vendase.
Megjithatë, ka edhe përjashtime pozitive. Disa të huaj kanë zgjedhur të ndjekin kurse private për të mësuar shqipen, me qëllim që të kuptojnë më mirë kulturën, traditat dhe jetën në Shqipëri. Këta individë shpesh arrijnë të integrohen më lehtë dhe të krijojnë lidhje më të forta me komunitetin vendas.
Nga ana tjetër, të rinjtë shqiptarë po orientohen gjithnjë e më shumë drejt mësimit të gjuhëve të huaja, sidomos anglishtes. Kjo lidhet ngushtë me mundësitë për punësim, veçanërisht në sektorë si turizmi dhe call center-at. Në qytet funksionojnë disa qendra kursesh ku mësohen edhe gjuhë të tjera si spanjishtja dhe gjermanishtja.
Me afrimin e sezonit veror, Durrësi bëhet edhe më i gjallë dhe shumëgjuhësh. Numri i turistëve rritet ndjeshëm dhe në shëtitoren buzë detit dëgjohen gjuhë nga e gjithë bota. Kjo e kthen qytetin në një hapësirë dinamike kulturore, ku bashkëjetesa e gjuhëve dhe kulturave të ndryshme është gjithnjë e më e dukshme.